Viếng lăng Đồng Khánh thưởng ngoạn vẻ đẹp kiến trúc hài hòa cổ kim trên đất Huế

Cùng với lăng Minh Mang, Tự Đức, Khải Định,… lăng Đồng Khánh hay còn gọi là Tư Lăng được mệnh danh là một trong bảy lăng tẩm đẹp nhất ở cố đô Huế.

Banner Tour

Vị trí đặc biệt của lăng Đồng Khánh?

Địa chỉ: Thôn Thượng Hai, xã Thủy Xuân, thành phố Huế.

Lăng vua Đồng Khánh là một công trình cổ kính – công trình quan trọng trong quần thể di tích cố đô Huế, nằm giữa hai lăng Thiệu Trị và Tự Đức. Lăng tẩm của vị vua thứ 9 của nhà Nguyễn tọa lạc giữa 1 vùng quê tĩnh mịch, thuộc địa phận làng Cư Sĩ, tổng Dương Xuân, ngày nay là thôn Thượng Hai, xã Thủy Xuân thuộc thành phố Huế.

Tư Lăng – nơi an nghỉ của vua Đồng Khánh đã được UNESCO công nhận là di sản văn hóa thế giới vào ngày 11-12-1993.

 

Lăng Đồng Khánh nhà Nguyễn - nằm giữa hai lăngLăng vua Đồng Khánh nằm giữa hai lăng Thiệu Trị và Tự Đức. Ảnh: smiletravel

 

Được đánh giá là vị vua vắn số và có thời gian trị vì ngắn ngủi lại đầy biến động của triều Nguyễn nhưng nơi an nghỉ của vua Đồng Khánh lại không quá cô tịch. Xung quanh Tư Lăng (tên gọi khác của lăng vua Đồng Khánh) là lăng Tự Đức – bác ruột đồng thời cũng là cha nuôi của vua Đồng Khánh, kế đó là lăng thân phụ của ông – Kiên Thái Vương, rồi đến lăng bà Từ Cung – con dâu vợ vua Khải Định và lăng bà Thánh Cung – vợ ông. Xa hơn một chút là lăng Tá Thiên Nhân, hoàng hậu của Minh Mạng, tiếp đó là lăng Thiệu Trị – ông nội vua Đồng Khánh.

 

Lăng Đồng Khánh nhà Nguyễn - không quá cô tịchNơi an nghỉ của vua Đồng Khánh lại không quá cô tịch. Ảnh: Vntrip

 

Cung đường dẫn đến lăng của vị vua thứ 9 triều Nguyễn khá dễ đi, nhất là với những lần đầu du ngoạn xứ Huế. Dù bạn chọn thuê xe, đi taxi hay tự đi xe đến cũng sẽ dễ tìm đường lắm nhé. Dưới đây là hướng dẫn chi tiết:

Khởi hành từ nhà ga Huế, du khách cứ đi theo hướng đường Bùi Thị Xuân, sau đó rẽ sang đường Huyền Trân Công Chúa. Từ đây du khách sẽ nhìn thấy lăng Tự Đức. Bạn nhớ dành thời gian vào tham quan nhé. Sau đó tiếp tục đi thêm khoảng hơn 100m, để ý nhìn về hướng tay trái, bạn sẽ thấy tấm bảng chỉ dẫn đường vào lăng tẩm vua Đồng Khánh. Dù hiện tại tấm bảng hơi mờ và khó đọc, nhưng chú ý một chút bạn sẽ dễ dàng nhận ra đấy.

 

Lăng Đồng Khánh nhà Nguyễn - Dễ dàng nhận raDễ dàng nhận ra lăng vua Đồng Khánh. Ảnh: smiletravel

 

Thời điểm tham quan lăng Đồng Khánh đẹp nhất

Nếu được hỏi du lịch Huế mùa nào đẹp nhất và thuận tiện nhất thì rất nhiều du khách sẽ trả lời là vào khoảng đầu năm, từ tháng 1 đến tháng 4. Lúc này thời tiết ở dãy đất miền Trung khá dễ chịu, không còn mưa mà nắng cũng không quá nóng, là khoảng thời gian cực kỳ thích hợp để du khách có thể đi tham quan Kinh Thành – Đại Nội Huế, các khu lăng tẩm, chùa Thiên Mụ cũng như các địa điểm du lịch nổi tiếng khác ở cố đô.

 

Lăng Đồng Khánh nhà Nguyễn - Nên đến tham quanNên đến tham quan vào tháng 1 và 2 hàng năm. Ảnh: Bazantravel

 

Giá vé và thời gian mở cửa của lăng vua Đồng Khánh

– Hiện tại, giá vé được cập nhật mới nhất của lăng:

Người lớn: 100.000 đồng/lượt.

Trẻ em từ 7-12 tuổi: miễn phí vào cổng.

– Thời gian tham quan: Lăng vua Đồng Khánh mở cửa đón khách vào tất cả các ngày trong tuần, từ thứ hai đến Chủ Nhật (khung giờ từ 7h – 17h30).

 

Quá trình xây dựng kéo dài của lăng Đồng Khánh

Vua Đồng Khánh, tên húy là Nguyễn Phúc Ưng Thị, lên ngôi lấy tên là Nguyễn Phúc Biện. Ông nguyên là con nuôi của vua Tự Đức, tại vị từ năm 1885 đến 1889, là vị hoàng đế thứ chín của nhà Nguyễn trong lịch sử Việt Nam.

Khi vua mất năm 25 tuổi vẫn chưa kịp xây lăng mộ cho mình. Vì vậy khi vua Thành Thái nối ngôi đã dùng ngôi điện đang xây dang dở trước đó làm nơi thờ vua cha Đồng Khánh và chọn chỗ đất phía Tây Nam, cách đó khoảng 100 mét để an táng ông.

 

Lăng Đồng Khánh nhà Nguyễn - lối kiến trúc xưaCông trình vẫn mang lối kiến trúc xưa nội thất vàng son lộng lẫy. Ảnh: gonatour

 

Tuy nhiên, hầu hết các công trình kiến trúc ở lăng Đồng Khánh hiện tại đều xây dựng dưới thời vua Khải Định. Cụ thể là sau khi lên ngôi được 3 tháng, vua Khải Định đã giao cho Bộ Công lo việc tu sửa lăng gồm Bái đình, hai hàng tượng văn, võ quan viên và voi ngựa, công cuộc lát gạch giữ sân chầu hay xây lan can chung quanh và dựng cửa Nghi Môn ở mặt trước lăng. Kế đó là các công trình như tấm bia bằng đá Thanh dựng ở Bi đình, điện Ngưng Hy và khu vực nhà cửa phụ thuộc công trình cũng được trùng tu thêm.

Tóm lại công việc xây dựng và sửa chữa, xây thêm các công trình mới ở lăng tẩm của vua Đồng Khánh đã kéo dài suốt 35 năm và trải qua 4 đời vua khác nhau, từ đời Đồng Khánh, Thành Thái, Duy Tân đến Khải Định.

 

Lăng Đồng Khánh nhà Nguyễn - Thời gian xây dựngThời gian xây dựng kéo dài. Ảnh: Bùi Ninh – Dulichchat

 

 

Kiến trúc cổ kim hòa hợp của lăng Đồng Khánh Huế

Trải qua quá trình xây dựng kéo dài trong hoàn cảnh lịch sử phức tạp và rối ren nên cấu trúc và các yếu tố kiến trúc lăng vua Đồng Khánh cũng bị ảnh hưởng không nhỏ. Điều dễ nhận thấy nhất chính là công trình không còn mang nghệ thuật truyền thống thuần túy mà đã có nhiều nét mới lạ, pha trộn với các giá trị kiến trúc phương Tây.

 

Lăng Đồng Khánh nhà Nguyễn - Quá trình xây lăngQuá trình xây lăng vua Đồng Khánh khá phức tạp. Ảnh khamphahue

 

Về mô thức kiến trúc chung thì lăng vua Đồng Khánh không khác gì các lăng vua Nguyễn trước đó như lăng Minh Mạng, Tự Đức. Về cấu trúc chính thì ở cả hai khu vực lăng và tẩm có khoảng 20 công trình lớn nhỏ với mật độ tương đối dày đặc. Lăng vua quay về hướng Đông – Đông Nam, lấy núi Thiên Thai, đồi Thiên An cách đó khoảng 3 km làm tiền án, ngay trước mặt có đào ao hồ bán nguyệt để hợp thành yếu tố “minh đường”.

 

Lăng Đồng Khánh nhà Nguyễn - Một phần kiến trúcMột phần kiến trúc của khu lăng vua Đồng Khánh. Ảnh: bazantravel

 

Công trình chính có giá trị cao và nổi bật nhất về mặt kiến trúc, hội họa, trang trí ở lăng Đồng Khánh chính là điện Ngưng Hy. Ban đầu, nơi đây là một tòa nhà kép xây theo kiểu thức chung của loại cung điện Huế truyền thống, nhưng khác biệt ở chỗ phần sau lại được gia tăng thêm một nhà thứ ba, nhà hậu. Toàn bộ khu vực điện có ba hệ thống vì kèo, được ghép lại với nhau theo hình chữ “tam”, có thêm hai hệ thống máng xối ở giữa.

 

Lăng Đồng Khánh nhà Nguyễn - thời ký chuyển tiếp của lịch sửLăng được xây dựng trong một thời ký chuyển tiếp của lịch sử nên kiến trúc Á Đông. Ảnh: smiletravel

 

Nội thất bên trong điện được chạm khắc vàng son lộng lẫy, trang trí bởi hàng trăm hình ảnh và câu thơ, các pa-nô cùng hệ thống liên ba đố bản. Ngoài ra còn có nhiều hình ảnh trang trí độc đáo mô tả cảnh sinh hoạt của 24 câu chuyện trong “nhị thập tứ hiếu”. Có thể nói điện Ngưng Hy chính là nơi bảo lưu tốt nhất nghệ thuật sơn mài truyền thống của dân tộc, là một trong bốn lăng tẩm đẹp nhất ở Huế sử dụng hình ảnh nổi bằng đất nung tráng men màu trong trang trí ngoại thất, trải qua bao mùa nắng mưa xứ Huế vẫn giữ được độ bền đẹp. Đây chính là lăng mở đầu cho sự pha trộn hai nền kiến trúc nghệ thuật Á – Âu, mà sau này, lăng Khải Định đã kế thừa và phát huy thành công vẻ đẹp mới – cũ này.

 

Lăng Đồng Khánh nhà Nguyễn - Những ô cửa kínhNhững ô cửa kính nhiều màu và hai bức tranh cổ. Ảnh: smiletravel

 

Đặc biệt công trình lăng tẩm nhà Nguyễn này lưu giữ lại một nét Á Đông hiếm hoi. Đó là bức bình phong trước lăng mộ thể hiện sự trường thọ của Đức Vua, xem như bù đắp cho chuỗi ngày ngắn ngủi tại vị của vua Đồng Khánh. Ngay mặt sau lăng có hai con cá chép xây bằng xi măng, vật liệu mới của Pháp, phía trên có hai con rồng chầu mặt trời biểu thị tích cá chép vượt vũ môn hóa rồng.

 

Lăng Đồng Khánh nhà Nguyễn - Bi ĐìnhBi Đình trong khu vực lăng mộ. Ảnh: dulichhue

 

Nếu khu vực chính điện mang phong cách truyền thống thì ngược lại kiến trúc lăng mộ hầu như được Âu hóa hoàn toàn. Điều này thể hiện rõ nhất trong các mô-tip trang trí và vật liệu xây dựng. Đó là hàng tượng các quan viên phía trước được đắp bằng vôi gạch với dáng cao nhưng gầy, khác với tượng được tạc bằng đá ở lăng Tự Đức tuân theo lối truyền thống với cỡ người khá thấp. Đó còn là bi đình, ảnh hưởng bởi kiến trúc Châu Âu pha trộn với Á Đông, dùng chất liệu gạch thay cho tượng đá, dùng ngói ardoise để lợp mái thế cho ngói hoàng lưu ly, lót gạch ca-rô thay cho gạch bát tràng,…

 

Lăng Đồng Khánh nhà Nguyễn - Tư LăngTư Lăng. Ảnh: Otavietnam

 

Có thể nói lăng vua Đồng Khánh là công trình mang tính sáng tạo, thử nghiệm ở buổi đầu của thời kỳ du nhập kiến trúc hiện đại từ phương Tây. Lăng tẩm vị vua thứ chín triều Nguyển có sự pha trộn đặc biệt giữa phong cách cổ điển và hiện đại. Một số chi tiết trang trí còn đưa đưa yếu tố bình dân vào nghệ thuật xây dựng cung đình. Tất cả làm nên kiến trúc tương đối hài hòa với cảnh quan nông thôn xung quanh, bên cạnh lối xây dựng truyền thống.

Nếu có dịp du lịch Huế bạn nhớ dành thời gian tham quan và tìm hiểu, check in tại lăng Đồng Khánh với vẻ đẹp cổ kim hòa hợp độc đáo này nhé!

 

Thanh (Tổng hợp) – luhanhVietNam.com.vn

Ảnh: Internet