Bưởi Đoan Hùng Phú Thọ

Về miền quê đất Tổ, bạn nhớ thưởng thức một đặc sản ngon trứ danh mà ai ai cũng phải xuýt xoa về độ thơm mọng, ngọt thanh của nó đó là bưởi Đoan Hùng – một sản vật quý từng được lựa chọn để tiến vua từ thời xa xưa.

Banner Tour

Về Phú Thọ, ngoài được thưởng lãm những danh lam thắng cảnh hùng vĩ của núi đồi và tìm hiểu nét đẹp văn hóa dân gian qua các mùa lễ hội, đền chùa; chắc hẳn đặc sản nơi đây cũng là một lợi thế để mời chào du khách. Và một trong những đặc sản mua về làm quà vang danh khắp các tỉnh miền Bắc đó chính là bưởi Đoan Hùng.

Đến với xứ sở bưởi Đoan Hùng ở Phú Thọ, du khách sẽ được chiêm ngưỡng vườn cây trái xum xuê với những trái bưởi to tròn, chín vàng, trĩu quả bên dòng sông Lô hiền hòa, thơ mộng. Chính vùng đất này từ thời xưa đến nay đã được mệnh danh là “lãnh địa” của giống bưởi quý – một đặc sản chân phương của vùng đất Tổ.

 

 

Đôi nét về bưởi Đoan Hùng Phú Thọ

 

Bưởi Đoan Hùng có đặc điểm gì?

Bưởi Đoan Hùng xưa kia còn được gọi là bưởi Phủ Đoan. Đây là một loại cây được trông lâu năm cho quả hình cầu dẹt và có trọng lượng chưa đến 1kg. Khi bưởi chín sẽ cho màu vàng sáng, tép nhỏ, vỏ mềm héo, mọng nước ăn ngọt và thanh mát. Đặc biệt hơn, đây là đặc sản trứ danh của vùng quê đất Tổ và nó có thể bảo quản được vài tháng đến nửa năm. Ngay cả khi giống bưởi này dù để héo khô khi bổ ra sẽ vẫn ăn ngon và thơm mát, giữ được hương vị ngọt ngào của nó.

 

Lịch sử giống bưởi Phủ Đoan

Nhắc đến mảnh đất Đoan Hùng – vùng đất gắn liền với chiến thắng sông Lô lịch sử trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp; ai cũng phải thầm thương, trộm nhớ về giống bưởi quý được trông giữ hàng trăm năm nay đó là bưởi Phủ Đoan.

Lịch sử bưởi Phủ Đoan gắn liền với lịch sử bưởi tiến Vua thời xưa tại làng Đại Minh – Yên Bình – Yên Bái. Trước kia, làng Đại Minh đã được người dân phát hiện có giống bưởi quý ở trên núi và họ đã đem cây về trong tại vườn nhà. Đó chính là dòng bưởi sửu, múi dài, quả to, mọng nước ăn có vị thơm ngọt thanh. Giống bưởi quý ấy có niên đại từ 300 – 400 năm tại vùng đất Đại Minh.

Cứ vào mùa bưởi hàng năm, người dân Đại Minh lại lựa chọn những trái bưởi to đẹp, mọng vàng để cung tiến cho Vua. Và đây chính là thứ của ngon vật lạ của quê hương mình. Sau đó, người dân tại Đoan Hùng đã đến Đại Minh để xin giống bưởi quý về trông tại đất Chí Đám. Không ngờ, giống bưởi sửu này hợp với thổ nhưỡng và lòng dân đã bén rễ sinh sôi, đơm hoa kết trái tại vùng đất Đoan Hùng.

 

 

Đặc biệt hơn, bưởi Đoan Hùng Phú Thọ chỉ cho ra nhiều trái, quả mọng, múi thơm ngọt nếu được trồng tại vùng đất ở những xã ven dòng sông Lô. Nếu đem đi nơi khác để trồng thì cây sẽ bị cằn cỗi, cho quả ít, không ngọt thanh như bưởi trồng ở Đoan Hùng.

Hiện nay, ở Đoan Hùng vẫn còn giữ được 2 giống bưởi quý là bưởi Chí Đám và bưởi Bằng Luân. Cách đây khoảng 300 năm, bưởi Bằng Luân được trồng nhiều nhất tại 2 xã Quế Lâm và Bằng Luân thuộc huyện Đoan Hùng. Bưởi Chí Đám lại ưa đất phù sa gây giống cây bưởi từ nhà lão nông tên Sửu từ 200 năm nên gọi là bưởi Sửu.

 

Thời gian thu hoạch bưởi Đoan Hùng

Bưởi Đoan Hùng Phú Thọ thường thu hoạch vào khoảng tháng 8 âm lịch lúc bắt đầu chớm thu. Khoảng thời gian này bưởi cũng bắt đầu chín và người dân nơi đây sẽ thu hoạch bưởi từ mùa thu cho đến cuối năm. Tuy nhiên, với những gốc bưởi lâu năm thì thường quả sẽ để thu hoạch vào tháng 12 âm lịch hoặc lâu hơn nữa. Bưởi này càng lâu năm và để lâu càng ngon và ngọt hơn nhiều so với lúc mới thu hoạch.

Hiện nay, bưởi được trồng nhiều nhất tại Đoan Hùng thuộc các xã: Bằng Luân, Chí Đám, Quế Lâm, Phúc Lai, Khả Lĩnh, Phương Trung, Yên Kiện. Đến nay, cả huyện có hàng trăm ha bưởi và được người dân trồng tại vườn nhà, bãi bồi, ven sông, chân đồi.

 

 

Tại sao bưởi Đoan Hùng nổi tiếng khắp 4 phương?

Bưởi Đoan Hùng nổi khắp các tỉnh thành miền bắc và nhiều địa phương khác vì giống bưởi này có nhiều điểm khác biệt so với các giống bưởi quý khác ở cả nước là:

  • Bưởi tuy cho trái nhỏ nhưng lại thon tròn, vỏ cực mỏng, múi lại dày, tôm tép rất mọng nước nên khi thưởng thức du khách sẽ cảm nhận được vị thơm của giống bưởi quý Đoan Hùng với vị thanh mát khiến ai thưởng thức 1 lần cũng phải nhớ mãi.
  • Khi trái bưởi Phủ Đoan chính già thì người dân sẽ hái xuống và đặt dưới nền nhà mục đích sẽ giữ được tới nửa năm. Vỏ bưởi ở bên ngoài tuy héo nhưng múi bưởi bên trong vẫn giữ được độ căng mọng, đẫy đà.
  • Đối với quả bưởi càng héo thì đồng nghĩa độ ngọt của bưởi càng tăng.
  • Hiện nay, những trái bưởi to ngon bán với giá dao động từ 80 – 100k/ quả. Giá thấp nhất là 15k/quả tùy vào size, vườn bưởi, loại bưởi.

Vào những ngày mùa thu hái bưởi, người dân sẽ chọn lựa những trái bưởi đẹp nhất, vàng nhất, to nhất để dâng cúng các vị Vua Hùng, dâng cúng tổ tiên như là một sự tri ân công đức, hiếu lễ của mình đối với tổ tiên.

 

 

Trong những dịp lễ hội đền Hùng, hay các hội chợ lớn, người dân Đoan Hùng sẽ lập lên những gian hàng đặc sản bưởi Đoan Hùng để giới thiệu cho du khách thập phương biết đến và được thưởng thưởng trái bưởi quý hiếm này. Đây chính là đặc sản, là niềm tự hào và ghi dấu ấn sinh động về miền hoa thơm trái ngọt của vùng quê đất Tổ.

 

 

 

Bưởi Đoan Hùng – Món quà quê đất Tổ ý nghĩa

Về Phú Thọ, di dọc theo tuyến quốc lộ 2, du khách có thể ghé thăm huyện Đoan Hùng và chiêm ngưỡng những vườn bưởi xum xuê trong sắc xanh bạt ngàn của cây lá. Khi đến tham quan vườn bưởi, bạn sẽ được tìm hiểu quá trình trồng, chăm bón, thụ phân cho hoa và thu hoạch cùng với người nông dân.

Và người dân nơi đây tận dụng hoa bưởi để chế biến thành những dòng sản phẩm lưu niệm khác phục vụ du khách như: tinh dầu hoa bưởi, chè ướp hương bưởi, hoa bưởi tươi…Và chắc chắn, bạn sẽ được tham quan tượng đài chiến thắng sông Lô và sẽ được nghe kể về trận chiến đấu oanh liệt, hào hùng giữa quân và dân ta chống thực dân Pháp.

 

 

Ngày nay, bưởi Đoan Hùng không chỉ là đặc sản của người dân vùng quê đất Tổ mà nó đã trở thành một món quà quê tự nhiên, an toàn và giản dị như chính người dân nơi đây. Chắc chắn, đây sẽ là một món quà tặng ý nghĩa dành tặng cho gia đình, bạn bè nếu bạn có dịp về đây tham quan đấy nhé.

Và nếu có dịp đi du lịch Phú Thọ thì hãy đến thăm vùng đất Đoan Hùng để được tham quan, tìm hiểu cũng như thưởng thức đặc sản bưởi quý Đoan Hùng nơi đây bạn nhé.

 

Nguyễn Chiên (Tổng hợp) – luhanhvietnam.com.vn

Ảnh: Internet